Tsjechië – Stoksstories

George Orwell in Praag en de kunst van het roken van slechte sigaretten

Een passage bij het herlezen van George Orwells klassieker Nineteen Eighty-Four bracht mij meteen terug naar mijn studietijd in Praag in 1980 en 1981/82. Aanleiding:

Lees verder »

De overeenkomst tussen Tsjechische Start-sigaretten en Victory Cigarettes uit Orwells 1984

Toen ik begin jaren tachtig in communistisch Praag ging studeren en nog gewend was in Nederland en Frankrijk sans gêne de ene gitane na de

Lees verder »

‘Schoenmaker, blijf bij je leest!’ Niet bij Baťa

Bata-schoenen komen niet uit het Brabantse Batadorp (bij Best). Bata is een wereldomvattend familieconcern met 21 fabrieken op 5 continenten, 5300 verkooppunten en een jaarlijkse productie van 150 miljoen paar schoenen (stand 2022). En met een bewogen historie die begon in het Moravische Zlín, dat door Tomáš Baťa werd herschapen tot een company town met opmerkelijke productietechnieken en arbeidsomstandigheden.

Lees verder »

Een opgezette Duitse herder en de berenmuts van Vladimír Clementis in één museum

In het West-Berlijnse Mauermuseum. Haus am Checkpoint Charlie staan talloze ingenieus vervaardigde voorwerpen en voertuigen uitgestald die Oost-Duitsers gebruikten bij geslaagde pogingen het ‘Vrije Westen’ te bereiken – per ballon, door een tunnel, verstopt in een Goggomobil. In Praag was een veel minder bekend museum dat de bezoeker liet zien hoe dit soort ‘illegale grensoverschrijdingen’ van het IJzeren Gordijn kon worden voorkomen.

Lees verder »

Late roem voor Nicholas Winton, de ‘Britse Schindler’

Op 1 juli 2015 stierf, op 106-jarige leeftijd, de voormalige Britse beursmakelaar Nicholas Winton. Doordat hij in 1939 erin slaagde 669 kinderen uit bezet Tsjechoslowakije te redden, werd hij op hoge leeftijd gekroond tot ‘de Britse Schindler’. Dankzij hem leven er nu meer dan 6.000 mensen die hun leven aan hem te danken hebben.

Lees verder »

Tomáš Garrigue Masaryk: leven in waarheid

In 1987 was het vijftig jaar geleden dat Tomáš Garrigue Masaryk, de ‘Vader des Vaderlands’ van Tsjechoslowakije, overleed. De door hem uitgeroepen republiek werd onder de voet gelopen door Hitler en later door Stalin, maar Masaryks humanisme en integriteit hebben een blijvend stempel gedrukt op het land van Alexander Dubček en Václav Havel.

Lees verder »

De waterscheiding

Persoonlijke herinneringen aan de val van het communisme in Europa in het annus mirabilis 1989 en hoe de wereld ook voor mij voorgoed veranderde. Net zoals de wereld van mijn ouders na de Tweede Wereldoorlog voorgoed anders was geworden dan de wereld waarvan ze vóór de oorlog hadden gedroomd.

Lees verder »

Een week kuren in Bohemen

Als auteur van de Dominicus reisgids over Tsjechië maakte ik op uitnodiging van het Tsjechisch Verkeersbureau en van Spa Teplice eind 2005 samen met mijn echtgenote Kristien Winters een reis langs vier kuuroorden in Bohemen. ‘Summertime’ in de sneeuw en Russen als Herrenvolk.

Lees verder »

Giacomo Casanova: ook uitvinder van de staatsloterij

Ciacomo Casanova staat vooral bekend om zijn vaardigheden als Groot Verleider van vrouwen. Ten onrechte. De uit Venetië afkomstige avonturier is om nog veel meer een iconische vertegenwoordiger geweest van het Ancien Régime.

Lees verder »