In de ruim twintig jaar dat ik met grote regelmaat Berlijn bezocht – tussen pakweg 1975 en 1995 – heb ik mijn reistassen en koffers altijd weer mee naar huis genomen, maar herinneringen aan prettige gebeurtenissen en ontmoetingen met vriendelijke mensen, en niet in de laatste plaats de politieke ontwikkelingen, vormden voldoende reden om da wieder hinzufahren.