DDR – Stoksstories

Dean Reed – ‘der rote Elvis’

De tweede gast bij Zomergasten 2024 was de in Estland geboren en in Nederland wonende schrijfster Sana Valiulina (1964). Van haar heb ik een paar jaar geleden het schitterende boek ‘Kinderen van Brezjnev’ (2014) gelezen. In de uitzending liet ze onder andere een fragment zien over de Amerikaanse zanger Dean Reed, wereldberoemd in het Oostblok, bijna onbekend in het Westen. Zij noemde hem een van de talloze ‘nutteloze idioten’ die zich door het Sovjetregime lieten inpakken. In mijn boek over Berlijn schreef ik een artikel over ‘der Rote Elvis’.

Lees verder »

Reportage over ‘feestelijkheden’ rond 40ste verjaardag van de DDR

Eind september 1989 meldde ik mij op de ambassade van de DDR in Den Haag met het verzoek om als journalist de 40ste verjaardag te

Lees verder »

De deconfiture van Erich Honecker

Eind september 1989 meldde ik mij in Den Haag op de ambassade van de DDR met het verzoek om als journalist de 40ste verjaardag te mogen meemaken van de DDR. Ik was niets te laat. Het bizarre feest vond op 9 oktober plaats, een maand later was van de ‘eerste arbeiders-en-boerenstaat op Duitse bodem’ bijna niets meer over.

Lees verder »

Ctirad en Josef Mašín: moordenaars en/of verzetshelden

Toen een drietal Tsjechoslowaakse jongeren zich tijdens de Koude Oorlog schietend en dodend een weg baanden dwars door de DDR naar West-Berlijn, werd hun handelen door West-Duitsers en Amerikanen als een politieke daad gezien, zij zelf werden beschouwd als politiek vluchtelingen. Twintig jaar later zouden asielzoekers die op hun vlucht grenswachten of politieagenten doodschoten, daarvoor wel vervolgd worden in het Westen. Maar in 1953 was de Koude Oorlog nog heel warm.

Lees verder »

Twee Berlijnse families – ter kennismaking

In de ruim twintig jaar dat ik met grote regelmaat Berlijn bezocht – tussen pakweg 1975 en 1995 – heb ik mijn reistassen en koffers altijd weer mee naar huis genomen, maar herinneringen aan prettige gebeurtenissen en ontmoetingen met vriendelijke mensen, en niet in de laatste plaats de politieke ontwikkelingen, vormden voldoende reden om da wieder hinzufahren.

Lees verder »

Wolf Biermann: ‘De Stasi is mijn Eckermann’

Wolf Biermann belichaamt als geen ander opkomst en ondergang van de DDR. In 1952 trok hij vol socialistisch optimisme vanuit Hamburg naar het, in zijn puberogen, ‘betere Duitsland’. Maar dat Duitsland legde hem al spoedig een beroepsverbod op en belette hem in 1976 een terugkeer in de DDR na een opzienbarend optreden in het West-Duitse Keulen. Ausgebürgert was hij. Protesten in Oost en West waren het gevolg. Met de DDR zou het vanaf toen alleen nog maar bergafwaarts gaan.

Lees verder »

Karl May in de DDR – Öko-indianen werkend voor de Stasi

Tot 1989 bezochten jaarlijks ruim 125.000 fans van het werk van Karl May (1842-1912) het grauwe plaatsje Radebeul, even ten noordwesten van de Saksische hoofdstad Dresden. De troosteloze arbeidersbuurten doen er het motto uit DDR-tijden: ‘Ruinen schaffen ohne Waffen’ alle eer aan. En hoe je dat met bommen doet, hoef je in Dresden sinds februari 1945 niemand uit te leggen.

Lees verder »

De waterscheiding

Persoonlijke herinneringen aan de val van het communisme in Europa in het annus mirabilis 1989 en hoe de wereld ook voor mij voorgoed veranderde. Net zoals de wereld van mijn ouders na de Tweede Wereldoorlog voorgoed anders was geworden dan de wereld waarvan ze vóór de oorlog hadden gedroomd.

Lees verder »